Leven

Geplaatst op 25 april 2013 | door Maartje Schaap

0

Blog: Straffen om het straffen

De publieke opinie over strafzaken is vaak wel helder. Indien iemand wordt verdacht van een strafbaar feit, dan moet er een straf volgen. En dan niet een taakstraf (schoffelen in het plantsoen of geitenkeutels ruimen op de kinderboerderij), maar een lange gevangenisstraf. Oog om oog, tand om tand. Laat ze het maar voelen die criminelen.

De vraag is natuurlijk of zo’n gevangenisstraf ook altijd goed is. Natuurlijk is het doel van een straf vergelding, maar daarnaast heeft het ook preventieve werking. We willen niet dat het in de toekomst nog een keer gebeurt. Ik spreek uit ervaring als ik zeg dat veel van mijn cliënten wijzer de gevangenis uitkomen dan dat ze er in gaan. En dan bedoel ik wijzer in de zin van crimineel gedachtegoed. Er wordt binnen de gevangenismuren van alles bekokstoofd dat het daglicht niet kan verdragen. Dat wordt vaak vergeten. Een programma  als Buch in bajes geeft een kijkje in de keuken van de gevangenissen. De dagbesteding onder gedetineerden is veelal nihil. Dat er tijdens recreatie wat snode ‘criminele’ plannetjes worden bedacht, kwam ook in dat tv-programma wel naar voren.

Ondersteuning
Ik vind een gevangenisstraf dan ook vaak niet op zijn plaats. Cliënten zijn meestal meer gebaat bij ondersteuning in hun maatschappelijk leven en training op bepaalde leefgebieden. Deze maatregelen, gecombineerd met een taakstraf of voorwaardelijke gevangenisstraf, leiden vaak tot beter resultaat. Maar in het strafrecht gaat het niet alleen om de verdachten, ook de slachtoffers spelen een prominente rol. Die rol wordt steeds groter en krijgt steeds meer vorm in ons wetboek. Zo hebben slachtoffers (vaak) recht op spreekrecht en kunnen ze zich als benadeelden voegen om een schadevergoeding te vragen.

Nieuw in het strafrecht is mediation, als een manier van conflicthantering. Mediation wordt veel gebruikt bij echtscheidingen en in arbeidsrechtelijke kwesties. Het doel is om personen in een conflictsituatie nader tot elkaar te brengen, zodat er zonder tussenkomst van een rechter een oplossing voor het probleem wordt gezocht. In eerste instantie denk je dan niet meteen aan strafrecht, maar toch heeft mediation in het strafrecht een plekje verworven.

Wettelijke basis
Begin 2012 hielden rechtbank en OM in Amsterdam een eerste proef met mediation in strafzaken, als onderdeel van de strafrechtelijke procedure. Daders (veroordeelden door de rechter dus) spraken voorafgaand aan de zitting met een professionele mediater. In zeventig procent van de gevallen leidde het gesprek tot onderlinge afspraken en zag de rechter van strafoplegging af. Inmiddels bestaat er ook een wettelijke basis voor deze vorm van bemiddeling. Artikel 51 h Wetboek van Strafvordering roept politie en het Openbaar Ministerie op om bemiddeling  in strafzaken te bevorderen en vraagt ook van de officier van justitie en de rechter rekening te houden met de uitkomsten daarvan.

Ik denk dat dit een goede basis biedt voor veel situaties waarin dader en slachtoffer (wellicht) nog vaker met elkaar te maken krijgen. Ik heb voor het eerst de rechter geconfronteerd met dit artikel in een zaak, waarbij het ging om een uit de hand gelopen burenruzie (mishandeling van de buurman door de buurvrouw, met bleekwater).

Aangezien het een langlopende kwestie tussen beiden betreft en mijn cliënte wel open stond voor een gesprek, leek mij mediation uitermate geschikt. Immers: een goede buur is beter dan een verre vriend! De rechter heeft de zaak aangehouden en nog geen uitspraak gedaan. De buren gaan nu eerst eens praten met een mediator. Wellicht wordt het één en ander opgelost, speelt dat een positieve rol bij de afdoening van deze zaak en is het positief van invloed op de straf.

To be continued…






Tags: , , , , , , , , , , ,


Over de auteur

Maartje Schaap is strafrechtadvocaat en aspirant–partner bij De Haan Advocaten & Notarissen te Groningen. Zij zal regelmatig een blog schrijven over haar werk als strafrechtadvocaat en alles dat daarbij komt kijken.



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Terug naar boven ↑